از کیست تخمدان ( Ovarian Cysts ) می توان به عنوان یکی از شایع ترین بیماری های زنان نام برد که محدودیت سنی نداشته و بانوان در هر سنی ممکن است با آن درگیر شوند ، اما غالبا در سنین باروری اتفاق می افتد. لازم به ذکر است که انواع مختلفی از کیست های تخمدان وجود دارد ولی خوشبختانه در موارد بسیار نادری این کیست ها ممکن است سرطانی شوند. به طور کلی از آن جا که Ovarian Cysts می تواند سبب بروز مشکلات عدیده ای برای زنان شود ، نباید نسبت به آن بی تفاوت بود و می بایست در صورت مشاهده علائم و نشانه های آن سریعا به متخصص زنان مراجعه شود. برای آشنایی بیشتر با انواع کیست های تخمدان و نیز راه های درمان آن تا پایان مقاله با ما همراه باشید.
منظور از کیست تخمدان چیست؟
قبل از این که درباره کیست های تخمدان توضیحات لازم را ارائه نماییم ، بهتر است در رابطه با خود تخمدان نکاتی را متذکر شویم.
همه خانم ها دارای دو تخمدان می باشند که در طرفین رحم یعنی سمت راست و چپ رحم واقع شده اند. این تخمدان ها از لحاظ سایز و ظاهر مانند بادام هستند که به طور کلی سلول های جنسی زنانه یا در واقع همان تخمک ها درون این تخمدان ها تجمع یافته اند.
لازم به ذکر است که تخمک ها در داخل تخمدان رشد و نمو یافته و به عبارتی بالغ یا آماده باروری می شوند. توجه داشته باشید مادامی که یک زن قدرت باروری دارد (پیش از یائسگی) همواره در دوران پریودی ، این تخمک ها آزاد می گردند.
حال آن که در صورت تشکیل کیست در تخمدان شاهد بروز مشکلاتی در تخمدان ها و سلول های جنسی خواهیم بود ؛ عموما اکثر بانوان این بیماری یا عارضه را در دوره ای از زندگی خود تجربه کرده اند.
دکتر فرگل سعادت بهترین متخصص زنان و زایمان در شرق تهران در پاسخ به این پرسش که منظور از کیست های تخمدان چیست؟ چنین عنوان داشتند که :
کیست های تخمدان ، در واقع کیسه ای حاوی مایعات می باشند که در سطح تخمدان یا در داخل آن تشکیل می شوند. توجه داشته باشید که اکثریت این کیست ها دردی به همراه نداشته و معمولا ظرف چند ماه به صورت خودکار حذف شده و از میان می روند.
دقت نمایید که برخی از کیست های تخمدان خصوصا در صورتی که دچار ترکیدگی شوند ، ممکن است سبب بروز علائم جدی و خطرناک شوند ، از این رو بانوان محترم برای اطمینان از سلامت زنانگی خود باید به صورت متناوب به پزشک متخصص زنان مراجعه کرده و تحت سونوگرافی ، آزمایشات مختلف و ماموگرافی قرار گیرند ؛ زیرا گاها برخی از کیست های تخمدان هیچ گونه علائمی ایجاد نکرده و به صورت نهان در بدن باقی می مانند.
بنابراین با انجام سونو و آزمایش های لازم می توان علائمی که بر وجود Ovarian Cysts یا دیگر بیماری های زنان دلالت دارند را شناسایی کرده و نسبت به درمان زودهنگام آن ها اقدام نمود.
انواع کیستهای تخمدان
همان طور که در ابتدای مقاله گفتیم کیست ها انواع مختلفی دارند که عبارتند از :
- کیست فولیکولار : گاهی اوقات طی فرآیند تخمک گذاری ، فولیکول ها پاره نشده و در نتیجه نمی توانند هیچ تخمکی آزاد کنند ؛ لذا مایعات بیشتری در داخل آن ها تجمع یافته و به کیست فولیکولی تبدیل می شوند.
- کیست کورپوس لوتئوم : در مواردی که فولیکول وظیفه خود را به درستی انجام داده و تخمک را آزاد می کند ؛ گاها ممکن است کیسه فولیکول پس از آزادسازی تخمک ، حل نشده و مجددا منعقد یا بسته شود و درون آن مایعاتی از قبیل خون تشکیل گردد. این نوع از کیست های تخمدان را کیست کورپوس لوتئوم یا اصطلاحا کیست جسم زرد می نامند.
شایان ذکر است که هر یک از کیست های مذکور ، از نوع فانکشنال بوده و در حقیقت متداول ترین نوع کیست های تخمدان می باشند.
کیست های تخمدان چه علائمی ایجاد می کنند؟
کیست های تخمدان در صورتی که سایزشان کوچک باشد ، غالبا علائم و نشانه خاصی ندارند ؛ اما با این حال ممکن است با علائم زیر همراه باشند :
- تورم بدن
- احساس فشار و درد در زیر شکم (درد ممکن است خفیف بوده با در مواردی شدید باشد)
در مواردی که کیست دچار ترکیدگی شده باشد ، بیمار با درد ناگهانی و فزاینده مواجه خواهد شد ؛ چنانچه کیست منجر به چرخش تخمدان شده باشد ، فرد احساس درد شدید همراه با تهوع و استفراغ را تجربه خواهد کرد.
آیا کیست های تخمدان قابل درمان هستند؟
به گفته دکتر فرگل سعادت بهترین متخصص زنان شرق تهران : در صورتی که کیست های تخمدان به صورت خودکار از بین نرفته و سایز آن ها بزرگ تر از حد معمول شود ؛ برای از بین بردن یا کاهش سایز آن ، پزشک متخصص زنان گزینه های درمانی زیر را بسته به شرایط بیمار پیشنهاد خواهد داد :
- مصرف قرص های ال دی (ضد بارداری)
- عمل لاپاراسکوپی
- جراحی لاپاراتومی
