تشخیص و درمان دیابت بارداری

از دیابت بارداری می توان به عنوان یکی از متداول ترین بیماری های دوران حاملگی یاد کرد که برخی مادران باردار با آن مواجه می شوند. دیابت حاملگی ، در حقیقت نوعی از دیابت محسوب می شود که به صورت ناگهانی در دوران بارداری نمود می یابد این در صورتی است که تا پیش از این ، مادر هیچ یک از علائم دیابت را نداشته است. تشخیص زودهنگام این بیماری از اهمیت زیادی برخوردار است ، از این رو توصیه می شود خانم های باردار از ابتدای حاملگی تحت نظر متخصص زنان باشند تا با تشخیص به موقع بیماری های دوران حاملگی از جمله قند بارداری ، از بروز مشکلات ناشی از این بیماری تا حد قابل ملاحظه ای پیشگیری به عمل آورند. در این مقاله علل و عوامل ایجاد کننده دیابت دوران بارداری و تاثیر آن بر روی جنین و مادر را مورد بحث قرار داده ایم در پایان بحث نیز درمان دیابت دوره بارداری را شرح داده ایم ، برای آشنایی بیشتر با این مقوله تا پایان این مبحث با ما همراه باشید.

درباره دیابت بارداری بیشتر بدانید

از آن جا که بارداری یکی از حساس ترین دوره هایی است که بسیاری از زنان آن را تجربه می کنند ، ابتلا به بیماری های خاص از قبیل قند بارداری در این دوران می تواند سبب نگرانی شود. با بهره وری از کمک متخصصین زنان و دانستن راه های مدیریت و کنترل دیابت دوران بارداری ، تا حد زیادی می توان از پیشروی این بیماری جلوگیری کرده و بارداری موفقی را پشت سر گذاشت.

به طور کلی در صورت تشخیص به موقع دیابت دوران بارداری ، می توان از ریسک عوارض ناشی از آن اعم از سقط جنین ، تولد جنین مرده ، بالا بودن وزن نوزاد و مواردی از این قبیل به میزان چشمگیری کاست. خوشبختانه دیابت دوران بارداری در بسیاری موارد با تحرک و اصلاح سبک زندگی و تصحیح برنامه غذایی قابل کنترل می باشد.

علل ابتلا به دیابت در دوران بارداری

طی دوران حاملگی ، بدن مادر به طور طبیعی دستخوش تغییرات هورمونی شده و در نتیجه وزن مادر افزایش می یابد. باید اشاره داشت که در این دوران ، بدن مادر نسبت به قبل به انسولین بیشتری احتیاج دارد ؛ حال آن که چنانچه بدن نتواند در دوران بارداری ، انسولین مورد نیاز را تولید نماید ؛ قند خون بالا خواهد رفت و این اتفاق به دیابت در دوران بارداری خواهد انجامید.

عوامل ایجاد کننده دیابت در دوره بارداری

افرادی که یک یا چند فاکتور از مولفه های ذیل را  دارا باشند ، ریسک ابتلا به دیابت حاملگی در آن ها زیاد خواهد بود ، این موارد عبارتند از :

• یکی از اعضای درجه یک خانواده اعم از پدر ، مادر ، برادر یا خواهر به دیابت نوع 2 مبتلا هستند.
• سن مادر بالاتر از 25 سال است.
• مادر دچار چاقی یا اضافه وزن بوده و شاخص توده بدنی او بیش از 25 است.
• مادر سابقه دیابت حاملگی را در زایمان قبلی خود داشته است.
• مادر قبلا فرزندی با وزن بالای 4 کیلوگرم را به دنیا آورده است.
• مادر سابقه ابتلا به تخمدان پلی کیستیک دارد.

چگونه می توان دیابت دوران بارداری را تشخیص داد؟

به گفته دکتر فرگل سعادت بهترین متخصص زنان و زایمان شرق تهران :

دیابت دوران بارداری در هر دوره ای از زمان حاملگی می تواند رخ دهد ، اما غالبا این اتفاق در 3 ماهه سوم (یعنی ماه نهم به بعد) بیشتر گزارش می شود. به طور کلی برای تشخیص به موقع دیابت دوره بارداری ، همه مادران باید از پایان ماه ششم تا پایان ماه هفتم نسبت به انجام آزمایشات غربالگری برای تشخیص دیابت حاملگی  اقدام نمایند.

البته بهتر است همه خانم ها ، پیش از آن که اقدام به بارداری نمایند ؛ حتما آزمایشات قند خون را انجام دهند و از نظر ابتلا به دیابت مورد بررسی قرار گیرند. لازم به ذکر است بانوانی که سابقه ابتلا به دیابت در خانواده درجه یک خود دارند و یا این که یک یا چند مورد از موارد ذکر شده را دارا هستند ، باید قبل از هفته پانزدهم بارداری اقدام به غربالگری برای تشخیص قند بارداری نمایند.

دیابت دوران بارداری چه علائمی دارد؟

یکی از سوالاتی که مادران باردار می پرسند این است که از کجا بفهمیم به دیابت دوران بارداری مبتلا هستیم؟ شایان ذکر است که دیابت دوران حاملگی علائم خاصی ندارد و بهترین راه برای تشخیص قطعی و دقیق آن ، انجام آزمایشات غربالگری می باشد. از عمده ترین علائم این بیماری می توان به موارد ذیل اشاره داشت :

• احساس تشنگی مفرط
• احساس نیاز به دفع ادرار (به دفعات)
• خشک شدن دهان
• احساس خستگی مفرط

دیابت دوران بارداری چه تاثیراتی بر روی جنین می گذارد؟

چنانچه مادر در دوران حاملگی دچار دیابت شده و آن را به درستی کنترل و درمان ننماید ؛ سلامت نوزاد خود را به مخاطره خواهد انداخت. تاثیر دیابت دوران بارداری بر نوزاد شامل موارد زیر می باشند :

• نوزاد در هنگام تولد با وزن خیلی زیادی متولد می شود.
• زایمان به سختی انجام می پذیرد.
• بلافاصله بعد از تولد ، نوزاد دچار افت سریع قند خون می شود.
• ریسک ابتلای نوزاد به دیابت نوع 2 تشدید می گردد.

آیا دیابت دوران بارداری قابل درمان است؟

همان طور که قبلا اشاره داشتیم با اصلاح سبک زندگی و داشتن فعالیت بدنی کافی و خوردن غذاهای سالم و مغذی ، می توان دیابت حاملگی را کنترل کرده و با ثابت نگاه داشتن قند خون مادر در محدوده طبیعی ؛ عوارض ناشی از قند خون بالا را در مادر و جنین تقلیل داده و آن ها را از عوارض دیابت در بارداری مصون نگاه داشت.

در برخی موارد متخصص زنان ممکن است علاوه بر موارد مذکور ؛ برای درمان و کنترل دیابت دوران بارداری ، دارو نیز برای بیمار تجویز نماید. نوع و دوز دارو به وضعیت مادر و پارامترهای مختلف دیگری بستگی دارد که توسط پزشک متخصص زنان معین می شود.